Akdeniz Psikoloji ve Danışmanlık
OKUL ÖNCESİNDE OKULA UYUM SÜRECİ
Günümüzde bir çocuğun okul öncesi eğitime başlaması için ideal yaşın; bireysel farklılıklar ve ailelerin koşulları göz önünde bulundurmak koşuluyla 24-36 ay arası olarak kabul edilmektedir. En azından biz öyle öneriyoruz
Okul öncesi eğitim ile çocuk sağlıklı gelişimi için duygusal, sosyal, fiziksel ve bilişsel
olarak gerekli uyaranları almaktadır. Çocukların sosyalleşebilmesinin ilk adımı olarak da okul
öncesi eğitimi düşünebiliriz. Okula alışma sürecinden sonra okul rutiniyle birlikte;
ebeveynlerin çok fazla zorlandığı konular olan sınır problemi, uyku ve yemek düzeni gibi
konularda iyileşmeler gözlemleriz.
Okula uyum sürecinde siz ebeveynlere yardımcı olacak bazı bilgiler paylaşmak
istiyoruz.
1- Okula uyum sürecinin sağlıklı ilerleyebilmesi için; ebeveynlerin çocuklarını okula
başlatma kararlarında emin olmaları bu sürecin en kritik noktasıdır. Her çocuk; fikri
sorulduğunda ebeveyni ile kalmak ister. Okula gitmek gibi elzem bir konunun çocuğun
o anki isteğine bırakılmaması gerekir. Çocuğunuz; istemediği zamanlarda okuldan
alınacağını bilmesi ve kriz anlarında okul dışında başka bir seçeneğin sunulması okula
alışma sürecini ve uyumu zorlaştıracaktır.
Çocuğunu okul öncesi eğitime başlatma konusunda kararlı olan ebeveynlerin çocukları;
kararsız olan ebeveynlerin çocuklarına göre daha kolay uyum sağlıyor.
2- Çocuklar yeni durumlara uyum sağlama konusunda oldukça başarılıdır. Daha önce
bilmedikleri bir şey ile karşılaştıklarında çocuklar da biz yetişkinler gibi kaygı duyabilir.
Okul öncesi çocuklar genellikle ebeveynlerinden ilk kez bu kadar ayrı kalacağı için
uyum süreci boyunca (bu süre bireysel farklılıklara göre değişmekle birlikte 4-6 hafta
arasıdır) çeşitli kriz tepkileri verebilirler. Bu tepkiler okula gelmek istememe, yemeyi
reddetme, anneye yapışmanın artması, gece ağlayarak uyanma, agresif davranışlar da
artış gibi pek çok olumsuz davranış görülebilir, okula uyumla birlikte bu davranışlar
azalarak sönmektedir.
3- Çocukların bu dönemde zorlanmasının normal olduğunu kabul ettiğimize göre;
çocuğunuz zorlandığında size düşen sorumluluk nedir? Duygusal açıdan zorlanan
çocuğunuz için biraz zaman tanımalısınız. Üzüntüsünü, kaygısını, korkusunu görmeniz,
duygusunu yansıtmanız ve bir o kadar da doğal davranmanız en önemli önerilerimizdir.
“Üzüldüğünü görüyorum” gibi duygu yansıtmaları, akabinde çocuğunuzun istediğine
göre duygusal desteğiniz ilk haftalar önemli. Duygusal destek dediğimizde “korkacak
bir şey yok, tamam gitme o zaman okula” gibi ifadeler değil sevgili ebeveynler.
Anlayan bir bakış, içten bir sarılma, duygusunu ifade etmesi için cesaretlendirme gibi
yaklaşımlardan bahsediyoruz.
4- Alışma dönemi içerisinde mümkünse çocuğun yaşamında ekstra kriz yaşatacak büyük
değişiklikler yapılmamalı, ertelenmelidir. Önemli bir hastalığı olmadığı sürece alışma
döneminde okula devam etmelidir. Taşınma, tatil, şehir dışı seyahatler alışma
dönemine denk getirmemek önemlidir. Okula alışma sürecinde çocuğun hayatında tek
bir değişiklik olsun isteriz. O da okula başlaması...
5- Okula başlamadan önce çocuğunuzla birlikte “Okul nedir? Öğretmen kimdir? Orada
neler yapabilir, nelerle oynayabilir?” sorularını yanıtlamanız, varsa kaygı ve korkularını
kabul etmeniz ve duygusal olarak onu rahatlatmalısınız. Örneğin; “Senin kadar büyüyen
çocuklar okul denilen yere giderler. Orada öğretmen adı verilen bir ile etkinlikler yapar
oyunlar oynarsınız. Hamur oynadıktan sonra gelip seni alacağız.” açıklamalar
yapabilirsiniz.
Okula uyum sürecinde çocuğunuzun artan kaygısıyla birlikte sizlerin kaygısının artmaması
çok önemli. Siz ne kadar rahat iseniz çocuğunuz da o kadar kısa sürede, güvenle uyum
sağlayacaktır.
Uyum sürecinde öğretmeniniz ile yapacağınız en üst düzeyde iş birliği yapmalısınız.
Öğretmenin yönlendirmelerini uygulamak, çocuğun uyumunu hızlandıracaktır. Diğer
önemli konu ise kapıda vedalaşmalar… Çocuğunuzla evde vedalaşma provaları yapmanız, onu
sürece hazırlar. Okul kapısında hızlı ve kısa vedalaşmalar, ağlayan çocuklar için çok
gereklidir. Kapıda çocuğunu sakinleşmesini isteyen ebeveyn, çocuğunu çok ama çok zor
sakinleştirecektir. Çünkü o esnada çocuğunuzu sakinleştirecek 2 şey var: Okulda onunla
kalmanız ve/veya onu geri eve götürmeniz… İkisi de tabi ki mümkün değil. Çocuğunuz için
uygun olana öğretmeni karar verecektir. Sizlerin öğretmenle yapacağı iş birliği bu noktada
çok önemli.
Sevgili ebeveynler oryantasyon okul öncesi eğitimin ilk adımı. Yüksek işbirliği, iletişim,
sabır ve şefkate ihtiyacımızın olduğu bir dönem. Sürecinizi yakından takip ediyor olacağız.
Yeni dönem şans, neşe ve sevgiyle gelsin.